Featured

14.03.2022

Կենսագրություն 

Եղիշե Չարենցը ծնվել է 1897թմարտի 13-ինԿարսումԵրկար տարիներ Չարենցիծննդյան վայրը գիտնականների և բանասերների վեճի առարկա էրորովհետև նրաթղթերում պահպանվել էր պարսկական մի անձնագիրորտեղ նշված էրոր նա ծնվել էՊարսկաստանի Մակու քաղաքումՉարենցի հայրըԱբգար աղան և մայրըԹեկղի(ԹելլիՄիրզոյանը ունեին չորս որդի և երեք դուստր:

Կարսում նրանց ընտանիքն ապրում է տարբեր թաղամասերում` «Բերդի տակ», Ալեքսանդրովսկայա փողոցումԵրկաթե կամուրջի մոտՍուկափի թաղում և այլուր:

Աբգար աղան առևտրական էրԿարսում ուներ բավականին մեծ խանութ և զբաղվում էրգորգերի առևտրով:

Օգոստոսի 17-ից «կանոնավոր կերպով սկսվում են Զ և Է գումարտակներումհրացանաձգության վարժություններՉարենցը 6-րդ կամավորական գումարտակի 864 զինվորներից 373-րդն էր:

Նա հրաժարվում է սանիտարի պարտականություններից և որպես 2-րդ վաշտիշարքային զինվոր մասնակցում մարտական գործողություններին:

Գումարտակում մեծ թվով հնչակյաններ կայինորի պատճառով այն կոչվում էր«հնչակյան»:

1915թսեպտեմբերի 30-ին գումարտակն սկսում է իր մարտական ուղինՉարենցի հետնույն վաշտում ծառայած զինվոր Թորգոմ Գևորգյանի վկայությամբ գումարտակըառանց կռիվների հասնում է ՎանայնտեղիցԱնգեղ գյուղըորի դիմաց գտնվող Արտոսլեռան մոտ էլ սկսվում են կատաղի կռիվները թուրքերի հետԿամավորականգումարտակն ազատագրում է Նարեկը և ԱղթամարըԱյնուհետևմինչև նոյեմբերամիսը ծանր մարտեր են մղում Ոստանի շրջակայքում

Հետաքրքիր փաստեր

Ինչպե՞ս են սպանել Չարենցին… Փորձագետներից շատերը համոզված ենոր Չարենցիդեմ ծավալված պայքարի գլխավոր դերակատարը բանաստեղծ Գևորգ Աբովն է եղելՆա Չարենցի մասին ասում էր. «Ընկերներմեզ բոլորիս համար պարզ էոր Չարենցնունեցել է նացիոնալիստական ռեակցիոն տրամադրությունդա դաշնակցականկոնցեպցիա է»: Մնացածը հստակ էԵղիշե Չարենցը պիտի դատապարտվեր կալանքի ևմահվան:

Բանաստեղծություններ՝

՞վ կհանդիպիո՞վ կբարեւի




Ո՞վ կհանդիպիո՞վ կբարեւի
Ու՞մ հոգեհամբույր խոսքը կլսեմ
Ու՞մ ուրախացած դեմքը կարեւի՝
Բարեկամական հրճվանքով վսեմ
Ո՞վ կհամբուրիո՞վ կհեկեկա
Ո՞վ կհիանա անսուտ հրճվանքով
ուցե աշխարհումդուրսը մեկը կա
Որ ապրում է իմ անուրախ կյանքով
ուցե իմ սրտումերգերում իմ մութ
Խոսքերում՝ ասված իմ հոգու մասին —
Հեռավոր մեկի անրջանքն եմ սուտ՝
Նետված աշխարհի անսուտ երազին
ուցե՝ ապրելով նրա երազում՝
Երգում եմ նրա տագնապները խոր —
Եվ թվում է ինձ աշխարհի մուժում
Որ ի՛նձ եմ երգումկյանքս մենավոր: — — 
Ողջո՜ւյն քեզանհայտանծանոթ ընկեր
Խաղաղությո՜ւն քեզհեռավոր եղբայր.
— Ողջո՜ւյն ձեզ վաղվա չծնված կյանքեր
— Ես՝ եղբայրորեն ու մտերմաբար՝
Ողջունում եմ ձեզ անցած խավարի
Իմաստունտխուր ժպիտով բարի …

ՀՒՄԱ ՉԳԻՏԵՄ




Հիմա չգիտեմմոռացել եմ ես
Ճամփաները քոՄշուշ ու թախիծ
Մոռացել եմ եսմոռացել է քեզ
Օրերի միգում կուրացած հոգիս
Անցնում ենհոսում օրերը անծայր
Ճամփորդների պես գնում են հեռու
Հիշում եմ միայնոր մի օր անցար
Օրերիս նման— ու ետ չես գալու
Եվ գուցե մի օրմի վերջին գիշեր
Երբ վերջին միգում աչքերս մարին —
Արթնանա հանկարծ անիմաստ մի սեր
Ու աստղը ժպտա մոխրացած քարին

ՄՈՐՍ ՀԱՄԱՐ ԳԱԶԵԼ


Հիշում եմ դեմքը քո ծերմայր իմ անուշ ու անգին
Լույս խորշոմներ ու գծերմայր իմ անուշ ու անգին
Ահա նստած ես տան դեմու կանաչած թթենին
Դեմքիդ ստվեր է գցելմայր իմ անուշ ու անգին
Նստել ես լուռ ու տխուրհին օրերն ես հիշում այն
Որ եկել են ու անցելմայր իմ անուշ ու անգին
Եվ հիշում ես քո որդունոր հեռացել է վաղուց, —
Ո՞ւր է արդյոք հեռացելմայր իմ անուշ ու անգին
Ո՞ւր է արդյոք հիմա նաո՞ղջ է արդյոքթե մեռած
Եվ ի՞նչ դռներ է ծեծելմայր իմ անուշ ու անգին
Եվ երբ հոգնած է եղել, — երբ խաբվել է սիրուց —
Ո՞ւմ գրկում է հեծեծելմայր իմ անուշ ու անգին
Մտորում ես դու տխուր, — օրրում է թթենին
Տխրությունը քո անծիրմայր իմ անուշ ու անգին
Եվ արցունքներ դառնաղի ահա ընկնում են մեկմեկ
Քո ձեռքերի վրա ծերմա՜յր իմ անուշ ու անգին

Անառակ որդիներին

(Դիֆերամբ

Դուքոր վատնեցիք մեր գանձը հետին —

Մեզ թողիք տկլոր ու բոկոտնու խեղճ

Եվ գլուխը մեր թեքեցիք գետին

Եվ նախատինքը մեր դեմքը թրջեց —

Երգում ենք ահա ձեզ փառք ու պատիվ՝

Չորեքթաթ կեցած ձեր կառքի առջև

1929

Անքնություն

Դոփո՛ւմ ենդոփո՛ւմ ենդոփո՛ւմ են ձիերը

Մթի մեջ դոփում ենխփում են պայտերը

Պայտերը խփում ենխփում են հողին.-

Անծա՜յր է գիշերըանհայտ է ուղին

Գնո՜ւմ ենգնո՜ւմ ենգնո՜ւմ են ձիերը

Մոտիկ ենհեռու ենդոփում են պայտերը

Պայտերը դոփում են քունքի՛ս մեջ հիմա.-

Անհա՜յտ է աշխարհը՝ անցում է ու մահ.

Առավոտ



Իմ անցած օրերի պես
Հնացած օրերի պես
Ես արդեն հեռացել եմ
Հնացել եմ ես
Ես արդեն հնացել եմ
Ես արդեն հիմա ծե´ր եմ
Հեռացել ու անցել եմ _
Ծերացել եմ ես
Բայց այս վառ օրերի մեջ
Երբ հողմերն աղմկում են
Աղմկում ու երգում է
Անցած սիրտը իմ.
Ես արդեն հիմա ծե´ր եմ
Ինձ կարծես հմայել են
Եվ իմ իմ սիրտը պահել է
Կրակները հին: _
Ախգիտեմոր այդ դո´ւ ես
Որ այդպես հմայում ես
Հմայում ու նայում ես
Օրերում այս հուր
Դու անուշ կարկաչում ես
Դու կանչող մի հնչյուն ես
Կարկանչում ու կանչում ես
Չգիտեմթե ո՞ւր
Եվ հիմա ես լսում եմ
Որ վերջին երազում իմ
Քո կարոտն սկսկում է
Իմ հոգին հուզել_
Ես կարծես ծերացե´լ եմ.
Ծերացել ու դարձել եմ
ՈՒ նորից երազել եմ
Կարոտանք ու սեր

Գինու ուսումնասիրություն

Գինին համարվում է աշխարհի ամենահայտնի խմիչքներից մեկը։ Մարդիկ գինեգործությամբ դեռևս վաղ ժամանակներից են զբաղվում։ Գինու մասին խոսում են Աստվածաշնչում, հունական և հռոմեական առասպելաբանության մեջ, որտեղ նաև ներկայացնում են գինու Աստվածներին (օրինակ՝ Դիոնիս)։ Պետք է նշել, որ գրեթե ամեն ազգ ունի գինու մասին իր լեգենդները։ Այս ալկոհոլային խմիչքն ուսումնասիրող գիտություն կա՝ գինեգործություն։

Ձեզ ենք ներկայացնում 15 հետաքրքիր փաստ գինու մասին։

Հին ժամանակներում գինին սկզբում տանտերն էր ըմպում, որպեսզի հյուրերը համոզվեն, որ խմիչքը թունավոր չէ։ Եվ այստեղից էլ առաջացել է «Խմել առողջության համար» արտահայտությունը։

Գինու համտեսումն իրականում բույրի գնահատումն է։ Կանայք ավելի լավ հոտառություն ունեն, քան տղամարդիկ, այդ իսկ պատճառով փորձարկման համար ավելի հաճախ կանանց են վերցնում։

Ոչ բոլոր գինիների համն է ժամանակի ընթացքում լավանում։ Գինիների մեծամասնությունը նախատեսված է միանգամից օգտագործելու համար, և միայն սակավաթիվ գինիների համն է տասնամյակների ընթացքում լավանում։

Կարմիր գինին կարմիր գույն ունի, քանի որ խմորման ընթացքում այն խաղողի կեղևի գույնն է ստանում։ Սպիտակ գինին խմորման գործընթացի միջով չի անցնում։

Նյութը՝ 15փաստ գինու մասին,
Գինու պատմություն

Կայքը որտեղից առանձացրել եմ ՝ Սաս․ամ

Հիմնական արտահանման շուկան շարունակում է մնալ Ռուսաստանը: Նաև այս տարի, որին հաջորդում են Բալթյան երկրները, Ուկրաինան, Չինաստանը, ԱՄՆ-ն, եվրոպական շատ երկրներ:  Խաղողի գինու արտահանումմ ավելացել է 20 տոկոսով: Իսկ եթե ցուցանիշը դիտարկվի ըստ մաքսային արժեքի, ապա Հայաստանից նախորդ տարվա 11 ամսում 37 տոկոսով ավելի շատ գինի է արտահանվել:

Այսօր Հայաստանում մշակովի գյուղատնտեսական տարածքների մոտ 16,000 հեկտարն օգտագործվում է խաղողագործական նպատակներով, հիմնականում հինգ մարզերում` Արմավիր (6,924 հեկտար), Արարատ (4,647 հեկտար), Արագածոտն (1,451 հեկտար), Տավուշ (1,364 հեկտար) և Վայոց ձոր (1,214 հեկտար)։

2022 թվականի հունվար-փետրվարին Հայաստանում արտադրվել է 1 մլն 77.3 հազար լիտր գինի, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ նվազել է 12.5 տոկոսով: Նշենք, որ 2021թ-ի հունվար-փետրվարին հանրապետությունում արտադրվել է 1 մլն 231.3 հազար լիտր գինի: Նշենք, որ 2021 թվականին հանրապետությունում արտադրվել է 13 մլն 82.7 հազար լիտր գինի՝ 2020-ի համեմատ աճելով 18.8%-ով, իսկ շամպայնի արտադրությունը նվազել է 19.5%-ով կազմելով 903.6 հազար լիտր։

Գարեջրի ուսումնասիրություն

Գարեջուրը գրեթե նույնքան հին է, որքան մարդկությունը։ Այն պահպանել է իր հեղինակությունը հազարամյակներ շարունակ և շատ վայրերում դարձել է տեղի մշակույթի անբաժանելի մասնիկը։ Ցավոք, հատկապես որոշ եվրոպական երկրներում, գարեջուրը խնդիրների աղբյուր է նրանց համար, ովքեր չարաշահում են այն։ Սակայն չափավոր քանակությամբ օգտագործվելու դեպքում այդ ըմպելիքը իր առանձնահատկությունների և բուրմունքի շնորհիվ խմելու պրոցեսը վերածում է մեծագույն հաճույքի։ Եկեք ծանոթանանք այդ սիրված խմիչքի պատմությանը։

Գարեջրի տեխնոլոգիան դարերի ընթացքում զգալի փոփոխության է ենթարկվել։ Անգամ մեր օրերում այն պատրաստվում է տարբեր եղանակներով՝ կախված արտադրողից։ Սակայն, ընդհանուր առմամբ, այս խմիչքի գրեթե բոլոր տեսակները պատրաստվում են չորս հիմնական բաղադրիչներից՝ գարուց, գայլուկից, ջրից և խմորիչից։ Գարեջրի արտադրման ողջ պրոցեսը կարելի է բաժանել չորս փուլերի՝ ածիկի աճեցում, քաղցուի պատրաստում, խմորում և հասունացում։

Ածիկի աճեցում։ Այս փուլում գարին տեսակավորում են, կշռում և մաքրում օտար տարրերից։ Այնուհետև այն թրջում են ջրում, ինչը անհրաժեշտ է գարու ծլարձակման համար։ Ծիլերը հայտնվում են հինգից յոթ օրվա ընթացքում, եթե ջերմաստիճանը հավասար է 14–ի։ Արդյունքում ստանում են կանաչ ածիկը, որը տեղափոխում են հատուկ ջեռոցներ՝ չորացնելու նպատակով։ Կանաչ ածիկի խոնավությունը իջեցնում են մինչև 2–5 տոկոս՝ ծլարձակումը կանգնեցնելու համար։ Այնուհետև ծիլերը հեռացնում են, իսկ ածիկը աղում։ Դրանից հետո այն պատրաստ է հաջորդ փուլին։

Քաղցուի պատրաստում։ Աղացած ածիկը խառնում են ջրի հետ՝ ստեղծելով մի խյուս, որն աստիճանաբար տաքացնում են։ Որոշակի ջերմաստիճանում էնզիմները սկսում են օսլան վերածել պարզագույն շաքարների։ Այս պրոցեսը տևում է ավելի քան չորս ժամ։ Արդյունքում ստանում են քաղցուն, որը հետո ֆիլտրում են՝ ավելորդ տարրերը հեռացնելու համար։ Այս ամենին հաջորդում է եռացման պրոցեսը, որը կանգնեցնում է էնզիմների գործունեությունը։ Եռացման ժամանակ քաղցուի մեջ են գցում գայլուկը՝ գարեջրին իր դառնավուն համը հաղորդելու նպատակով։ Մոտ երկու ժամ եռացնելուց հետո քաղցուն սառեցնում են՝ հասցնելով անհրաժեշտ ջերմաստիճանի։

Խմորում։ Գարեջրի պատրաստման ժամանակ այս փուլը թերևս ամենակարևորն է։ Խմորիչի ազդեցության տակ քաղցուի մեջ եղած պարզագույն շաքարները վերածվում են ալկոհոլի և ածխաթթու գազի։ Այս գործընթացը առավելագույնս տևում է մեկ շաբաթ, իսկ ջերմաստիճանը կախված է այն բանից, թե ինչ տեսակի գարեջուր է արտադրվելու՝ էլ թե լագեր։ Արդյունքում ստանում են «չհասունացած» գարեջուր, որը հետո լցնում են հատուկ տակառների մեջ և պահում նկուղներում՝ հասունացնելու նպատակով։

Հասունացում։ Այս փուլում գարեջուրը ձեռք է բերում իր ուրույն համն ու բուրմունքը։ Իսկ առաջացած ածխաթթու գազը իր կենդանությունն է հաղորդում ըմպելիքին։ Գարեջրի հասունացման ընթացքը կարող է տևել երեք շաբաթից մինչև մի քանի ամիս՝ կախված ըմպելիքի տեսակից։ Պատրաստի գարեջուրը լցնում են տարաների մեջ և ուղարկում նշանակման վայրը. վերջիվերջո այն թերևս հասնում է ձեր սեղանին։ Իսկ գարեջրի ո՞ր տեսակը կցանկանայիք փորձել։

Նյութը՝ Գարեջրի պատմություն

Կայքը՝ որտեղից առանձնացրել եմ գները

17.05.2022Շարունակել պատմությունը՝

Առավոտյան արևի շողերի հետ՝ ցողիկը  բացեց պսպղուն աչուկները: Այնքան խաղաղ, այնքան տաք առավոտ էր բացվել։ Բայց հանկարծ Ցողիկը՝ նկատեց թե ինչպես է գող, գալը գողանում երիցուկները։

-Ինչ ես անում գող ավազակ

-Ծաղիկներ եմ հավաքում, որ տանեմ իմ ընկերուհուն։

-Եթե դու չլքես իմ այգին ես քեզ, կուտեմ և իմ փորի մեջ խորոված կպատրաստեմ։

Գայլը փախավ վախից, իսկ ցողիկը մոտեցավ ծաղիկներին և սկսեց խնամել երգելով և պար գալով:

Ցողիկը և ընկերները

Առավոտյան արևի շողերի հետ՝ ցողիկը  բացեց պսպղուն աչուկները: Այնքան խաղաղ, այնքան տաք առավոտ էր բացվել։ Բայց հանկարծ տեսավ իրեն շրջապատող լոլիկներին, որոնք պար էին գալիս և երգում էին՝ երիցուկների համար։ Ցողիկնել շտապեց երգել ծաղիկների համար, որպեսզի նրանք շուտ բացվեն և գեղեցիկ տեսք հաղորդեն բնությանը։ Ծաղիկները արթնացան՝ լսելով երգի ձայները՝ օրօրվեցին, պար եկան, իսկ հետո միացան բոլորին և սկսեցին երգել ծաղիկների համար։

Դիպլոմային նախագիծ

Երևանի «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիր,  պետական քոլեջ

Դիպլոմային աշխատանք

Թեման` էկոլոգիական և բնագիտական
պատկերացումների ձևավորումը
 էկոլոգիական խաղերի, պատմությունների
 և բնագիտական փորձերի միջոցով։

Մասնագիտություն` նախադպրոցական կրթություն

Ուսանողուհի` Անգեինա Ղազարյան Գևորգի

Ղեկավար` Նելլի Գեղամյան

Դիպլոմային նախագիծ՝ նախնական աշխատանքների տարբերակ։

Դիպլոմային նախագիծ՝ շնորհանդես։

Հաշվետվություն

Ողջույն։ Հուսով եմ, որ ժպիտով եք եկել իմ էջ, եթե ոչ, ապա այժմ ժպիտով ընթերցիր իմ կատարած աշխատանքը։ Այս կիսամյակը սկսվեց ավելի հետաքրքիր և ոգևորվածությամբ։ Մասնակցել եմ նախագծերի, որոնք հնարավորություն են տալիս տեսնել շրջապատում այն, ինչ ժամանակին չենք նկատել և միգուցե, չնկատեինք էլ։

Բովանդակությունը՝ Իրականացրած աշխատանքներս, նախագծերս, և վերջում մի փոքր հատված քոլեջի մասին կարծիք։

Մաթ․ պատկերացումներից իրականացրել եմ բավականաչափ նախագծեր որոնք կարող եք տեսնել հղումով՝

Մաթեմատիկական պատկերացումների ձևավորում

Տնտեսագիտության դասի շրջանակներում իրականացրել ենք ծավալուն և գիտելիքներով լի տարի։ Պատրաստել ենք շնորհանդես, որը կարողեք տեսնել հղումով՝

Տնտեսագիտություն

Բնագիտության դասի շրջանակներում իրականացրել եմ բավականաչափ նախագծեր նախակրթարանում, քանի որ դիպլոմայինիս թեմային է վերաբերում կարող եք տեսնել հղումով՝

Բնագիտություն

Տիկին Թերզյան-ի հետ խոսել ենք Ուրի Բրոֆենբրենի մասին, բացի դրանից՝ աշխատել ենք մեր դիպլոմային աշխատանքների վրա՝ ավելի գրագետ դարձնելու համար։ Պատրաստած նյութը՝ կարող եք դիտել ներբեռնելով՝

Մանկականհոգեբանության, Նեռականություն, Համագործակցություն ընտանիքի և համայնքի հետ դասընթացից, քաղել ենք բավականաչափ գիտելիքներ՝

Ինչպես աշխատել մանկապարտեզում,

Ինչպես է ուշադրությունը շեղվում,

Ինչպես համագործակցել ծնողների հետ և այլն,

իրականացրած աշխատանքը կարողեք դիտել հղումով ավելի լավ պատկերացնելու համար՝

Հոգեբանություն

Բանահյուսուսություն, Խոսքի զարգացում, Մանկական գրականություն— Դասընթացից բավականաչափ հոդվածներ ենք ընթերցել, վերլուծել այժմ պատրաստվում ենք կլոր սեղանի քննարկմանը, նաև իրականացրել ենք այլ աշխատանքներ, որը կարող եք դիտել հղումներով՝

Մանկական գրականություն

Մասնագիտական խոսքի զարգացում

Բանահյուսություն

Նախադպրոցականի ֆիզիկական դաստիարակություն— Դասընթացի շրջանակներում կոփել ենք մեր մարմինը, սովորել խաղեր՝ երեխաներին ուսուցանելու համար։

Ֆիզիկական դաստիարակություն

Այս տարի ավարտում եմ՝ ԵՐԵՎԱՆԻ «ՄԽԻԹԱՐ ՍԵԲԱՍՏԱՑԻ» ԿՐԹԱՀԱՄԱԼԻՐԻ ՔՈԼԵՋ-ը։ Շատ մեծ տպավորություներ ունեմ քոլեջում անցկացրած օրերի մասին՝ օրերը եղել են լավ և վատ, ինչպես ամեն տեղ կան խոչընդոտներ, որոնք լուծում չեն գտնում և մեր սրտում մնում են՝ որպես վատ տպավորություններ։ Լավը նա էր, որ ձեռք բերեցինք նոր մասնագիտություն, ընկերուհիներ, դասավանդողների նման ընկերներ, իսկ վատը՝ նա որ մեզ չվստահեցին մեր ընկերները։ Սիրում եմ Քոլեջը ու անկախ ամեն բանից՝ դրական լիցքերով կավարտեմ այս տարին ու միշտ ժպիտով կհիշեմ այս երեք տարին։

Հրաշալի օր Գեղարքունիքի մարզում


Առավոտյան
 ժամը 8:30 շարժվեցինք դեպի Ծաղկունք։ Մեզ ուղեկցում էին ընկերՄարինենընկեր Տիգրանը և ընկեր Լաերտը։ Ճանապարհը անցավ շատ հետաքրքիր՝երգելովպարելով : Երբ արդեն հասնում էինքկանգնեցինք ճանապարհին և պարեցինքմեր ազգագրական պարերից։ Հրազդան Սիթիյի Տնօրենը մոտեցավ մեզ և վերցրեցտիկին Մարինեի մոտիցմեր պարը՝ որպեսզի հրապարակեն իրենց սոցկայքումԱյսամենից հետո ուղևորվեցինք դեպի Դդմաշեն՝ Սուրբ Թադեոս եկեղեցիորտեղերգեցինքպարեր սովորեցրեցինք այնտեղի երեխաներին և մեր ամերիկահայընկերներին։ Երբ արդեն Ծաղկունքի ճանապարհին կանգնեցինք սկսեցինք աղբհավաքել։ Երկիր մոլորակը կանգնած է մեծ վտանգի առջևմարդիկ աղտոտում ենբնությունը։ Մարդիկ հարկավոր է հասկանանոր աղտոտելով բնությունը իրենք հենցիրենց են վնասում։ Հավաքելուց հետո կրկին պարով և երգով ավարտեցինք օրը։ Նաևայցելեցինք Սուրբ Սարգիս եկեղեցին՝ աղոթեցինքլուսանկարվեցինք և հետվերադարձապք Երևան։

Հաշվետվություն

Այս ընթացքում իրականացրել եմ բավականաչափ խաղեր երեխաների հետ։ Մաթեմատիկական խաղերը , երեխաներին հարկավոր են դեռ վաղ տարիքից, քանի որ մեզ ամենուր շրջապատում է մաթեմատիկան՝ սակայն մենք չենք գիտակցում։Իրականացրած խաղերը արդյունավետ եղան երեխաների համար, քանի որ  պատկերացում կազմեցին մաթեմատիկական թվային հասկացության մասին:
ուսանողների բլոգում կտեսնեք նոր և հետաքրքիր նախագծեր, Մաթեմաթիկական պատկերացումների ձևավորման թեմայից։

Ստորև ներկայացնում եմ խաղերի փաթեթը, որը իրականացրել եմ ինքնուրույն նախադպրոցական 2-5 տարեկաների խմբերում համագործակցելով դաստիարակների հետ

Փետրվար՝

Տարածություն. վերլուծություն

Տպավորիչ էր ինչ խոսքերեխաները ոչ միայն վերհիշեցին պատկերներընաև օգնում էին միմիանց պատրաստելու համար պատկերները։

Պատկերների չափսերը մեր շրջակայքում

Մարտ՝

 Հիասքանչ է որ մեզ հնարավորություն է ընձեռնված  երեխաների մոտ ձևավորել սեր դեպիթվերըզարգացնելով Մաթեմաթիկական պատկերացումների ձևավորումը։

Թվիկ

 Ապրիլ՝

Քանակ, հաշիվ

Արդյունքը ցարմանալի էր երեխաները ոչ միայն վերհիշեցին թվերը նաև օգնում էին միմիանց թվերը վերհիշելու հարցում։

Թվերի աշխարհում

Սուզվում է չի սուզվում

Քանակ, հաշիվ

Նախադպրոցական տարիքի երեխայի մաթեմատիկական գիտելիքները ուղղակիորեն կարևոր հիմք ունեն երեխայի մտավոր զարգացման մեջ: Մաթեմատիկական գիտելիքների շնորհիվ երեխաները սովորում են. Վերլուծել, համեմատել, սինթեզել, հաշվարկային գործողություններ կատարել, տրամաբանորեն մտածել, առանձնացնել երկրաչափական ձևերը, անվանել դրանց առանձնահատկությունները, նավարկել տարածության մեջ: Նախադպրոցական տարիքի երեխաները զարգացնում են հիշողություն, ուշադրություն, մտածողություն: Մանկապարտեզում ստացված գիտելիքները երեխաներն օգտագործում են առօրյա կյանքում: Ուստի ուսուցչի խնդիրն է երեխաների մոտ հետաքրքրություն առաջացնել կրթական գործունեության նկատմամբ, տալ անհրաժեշտ տարրական մաթեմատիկական գիտելիքներ, երեխաներին տանել դեպի ինքնուրույն պատասխաններ, գտնել լուծումներ: Ուսուցիչը պետք է մոտեցում գտնի յուրաքանչյուր երեխայի նկատմամբ և այս գիտելիքները տա բոլոր երեխաներին:

Նախադպրոցական տարիքում մաթեմատիկական ներկայացուցչությունների ձևավորման մեթոդներն ու մեթոդները:

Նախադպրոցական տարիքում տարրական մաթեմատիկական հասկացությունների ձևավորման գործընթացում ուսուցիչը օգտագործում է դասավանդման բազմազան մեթոդներ.

գործնական,
տեսողական,
բանավոր,
խաղային խաղեր
Մեթոդ ընտրելիս հաշվի են առնվում մի քանի գործոններ.

այս փուլում լուծված ծրագրային առաջադրանքներ;

երեխաների տարիքը և անհատական ​​առանձնահատկությունները;

անհրաժեշտ դիդակտիկ գործիքների առկայություն և այլն;

Ուսուցչի մշտական ​​ուշադրությունը մեթոդների և տեխնիկայի ողջամիտ ընտրության վրա, դրանց ռացիոնալ օգտագործումը յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում ապահովում է.

  • տարրական մաթեմատիկական հասկացությունների հաջող ձևավորում և խոսքի մեջ դրանց արտացոլում.
  • հավասարության և անհավասարության հարաբերությունները (թվով, չափով, ձևով), հաջորդական կախվածությամբ (չափի, քանակի նվազում կամ ավելացում) ընկալելու և տարբերելու ունակությունը, վերլուծել օբյեկտների ընդհանուր հատկանիշը մեծացնելու համար քանակը, ձևը, արժեքը, որոշել կապեր և կախվածություններ;
  • երեխաների կողմնորոշումը գործնական գործողությունների յուրացված մեթոդների (օրինակ, համեմատություն համեմատելով, հաշվարկով, չափմամբ) նոր պայմաններում և տվյալ իրավիճակում նշանակալի նշանների, հատկությունների, կապերի հայտնաբերման, գործնական ուղիների հայտնաբերման անկախ որոնում: Օրինակ ՝ խաղի պայմաններում բացահայտելու հաջորդականության կարգը, նշանների փոփոխության կանոնավորությունը, հատկությունների ընդհանուրությունը:

Գործնական մեթոդը առաջատար է տարրական մաթեմատիկական հասկացությունների ձևավորման գործում:

Դրա էությունը կայանում է երեխաների գործնական գործունեության կազմակերպման մեջ, որի նպատակն է տիրապետել օբյեկտների կամ դրանց փոխարինիչների հետ գործողությունների հստակ սահմանված մեթոդներին (պատկերներ, գրաֆիկական նկարներ, մոդելներ և այլն):

Տարրական մաթեմատիկական հասկացությունների ձևավորման գործնական մեթոդի բնութագրական առանձնահատկությունները.

  • մի շարք գործնական գործողությունների կատարում.
  • դիդակտիկ նյութի լայն կիրառում;
  • գաղափարների ի հայտ գալը դիդակտիկ նյութով գործնական գործողությունների արդյունքում.
  • հաշվելու, չափելու և հաշվարկելու հմտություններ զարգացնելու ամենահիմնական ձևով.
  • ձևավորված գաղափարների և յուրացված գործողությունների լայն կիրառում առօրյա կյանքում, խաղում, աշխատանքում, այսինքն ՝ տարբեր գործողություններում:

Այս մեթոդը ներառում է հատուկ վարժությունների կազմակերպում, որոնք կարող են առաջադրվել առաջադրանքի տեսքով, կազմակերպվել որպես գործողություններ ցուցադրական նյութով, կամ ընթանալ դիդակտիկ նյութերով անկախ աշխատանքի տեսքով:

Ercորավարժությունները հավաքական են ՝ բոլոր երեխաների կողմից միաժամանակ և անհատականորեն իրականացվող անհատ երեխաների կողմից գրատախտակին կամ ուսուցչի սեղանին: Կոլեկտիվ վարժությունները, բացի գիտելիքների յուրացումից և համախմբումից, կարող են օգտագործվել վերահսկողության համար:

Անհատները, կատարելով նույն գործառույթները, ծառայում են նաև որպես մոդել, որին երեխաներն առաջնորդվում են հավաքական գործունեության մեջ:

Խաղի տարրերը ներառված են վարժությունների մեջ բոլոր տարիքային խմբերում. Կրտսերում `անակնկալ պահի, իմիտացիոն շարժումների, հեքիաթային բնույթի և այլն: երեցների մոտ նրանք ձեռք են բերում որոնման, մրցույթի բնույթ:

Երեխաների կողմից գործունեության դրսեւորման տեսանկյունից կարելի է առանձնացնել անկախությունը, ստեղծագործական գործընթացում կատարման, վերարտադրողական (իմիտացիոն) և արտադրողական վարժությունները:

Խաղը ՝ որպես ուսուցման և տարրական մաթեմատիկական հասկացությունների ձևավորման մեթոդ, ներառում է տարբեր տեսակի խաղերի (սյուժե, բջջային և այլն) անհատական ​​տարրերի, խաղային տեխնիկայի (անակնկալ պահ, մրցակցություն, որոնում և այլն) օգտագործումը: ): Ներկայումս, այսպես կոչված, կրթական խաղերի համակարգ:

Տարրական մաթեմատիկական հասկացությունների ձևավորման համար բոլոր դիդակտիկ խաղերը բաժանված են մի քանի խմբերի.

Թվերով և թվերով խաղեր
Timeամանակի ճանապարհորդության խաղեր
Կողմնորոշիչ խաղեր տարածության մեջ
Երկրաչափական ձևերի խաղեր
Տրամաբանական մտածողության խաղեր
«Տարրական» մաթեմատիկական հասկացությունների ձևավորման տեսողական և բանավոր մեթոդները անկախ չեն, դրանք ուղեկցում են գործնական և խաղային մեթոդներին:

Մաթեմատիկական ներկայացուցչությունների ձևավորման տեխնիկա:

Մանկապարտեզում լայնորեն կիրառվում են տեխնիկա, որոնք վերաբերում են տեսողական, բանավոր և գործնական մեթոդներին և օգտագործվում են միմյանց հետ սերտ միասնությամբ.

Գործողության մեթոդի ցուցադրում (ցուցադրում) ուսուցչի բացատրության կամ օրինակի հետ համատեղ: Սա ուսուցման հիմնական մեթոդն է, այն ունի տեսողական-գործնական-արդյունավետ բնույթ, այն իրականացվում է տարբեր դիդակտիկ միջոցների ներգրավմամբ, հնարավորություն է տալիս երեխաների մոտ հմտություններ և կարողություններ ձևավորել: Հետևյալ պահանջները դրվում են դրա վրա.

  • գործողության մեթոդների ցուցադրման հստակություն, մասնատում;
  • գործողությունների հետևողականություն բանավոր բացատրությունների հետ.
  • շոուին ուղեկցող խոսքի ճշգրտությունը, հակիրճությունը և արտահայտչականությունը.
  • երեխաների ընկալման, մտածողության և խոսքի ակտիվացում:

Անկախ վարժություններ կատարելու ցուցումներ. Այս տեխնիկան կապված է ուսուցչի կողմից գործողության մեթոդները ցույց տալու հետ և բխում է դրանից: Հրահանգները արտացոլում են, թե ինչ և ինչպես անել ցանկալի արդյունք ստանալու համար: Հին խմբերում հրահանգները տրվում են ամբողջովին մինչ առաջադրանքը սկսելը, ավելի երիտասարդ խմբերում դրանք նախորդում են յուրաքանչյուր նոր գործողության:
Բացատրություններ, բացատրություններ, ցուցումներ: Այս բանավոր մեթոդները օգտագործվում են ուսուցչի կողմից գործողության մեթոդ ցույց տալիս կամ երեխաների կողմից առաջադրանքների կատարման ընթացքում `սխալները կանխելու, դժվարությունները հաղթահարելու և այլնի համար: Դրանք պետք է լինեն առանձնահատուկ, կարճ և փոխաբերական:
Displayուցադրումը համապատասխան է բոլոր տարիքային խմբերին ՝ նոր գործողություններին ծանոթանալիս (կիրառումը, չափումը), բայց միևնույն ժամանակ անհրաժեշտ է ակտիվացնել մտավոր գործունեությունը ՝ բացառելով ուղղակի իմիտացիան: Նոր գործողության յուրացման ընթացքում հաշվելու, չափելու կարողության ձևավորումը նպատակահարմար է խուսափել կրկնվող ցուցադրումից:

Գործողության յուրացումը և կատարելագործումն իրականացվում են բանավոր մեթոդների ՝ բացատրությունների, ցուցումների, հարցերի ազդեցության տակ: Միևնույն ժամանակ, ընթանում է գործողության եղանակի խոսքի արտահայտման զարգացումը:

Հարցեր երեխաների համար:
Հարցերը ակտիվացնում են երեխաների ընկալումը, հիշողությունը, մտածողությունը, խոսքը, ապահովում են նյութի ընկալում և յուրացում: Տարրական մաթեմատիկական ներկայացուցչությունների ձևավորման ժամանակ առավել կարևոր է մի շարք հարցեր. Ավելի պարզ հարցերից, որոնք նպատակ ունեն նկարագրել որոշակի առանձնահատկություններ, օբյեկտի հատկությունները, գործնական գործողությունների արդյունքները, այսինքն ՝ պարզել, մինչև ավելի բարդերը, որոնք պահանջում են կապերը, հարաբերությունները, կախվածությունները, դրանց արդարացումը և բացատրությունը, օգտագործում են ամենապարզ ապացույցները:

Շատ հաճախ այս հարցերը տրվում են այն բանից հետո, երբ ուսուցիչը ցույց է տալիս նմուշը կամ վարժությունները կատարում են երեխաները: Օրինակ ՝ երեխաները թղթի ուղղանկյունը երկու հավասար մասերի բաժանելուց հետո ուսուցիչը հարցնում է. «Ի՞նչ արեցիք: Ինչպե՞ս են կոչվում այս մասերը: Ինչու՞ կարելի է այս երկու մասերից յուրաքանչյուրը կոչել կես: Ինչպիսի՞ն է մասերը: Ինչպե՞ս եք ապացուցում, որ քառակուսիներ եք ստանում: Ի՞նչ պետք է արվի, որ ուղղանկյունը բաժանվի չորս հավասար մասերի »:

Հիմնական պահանջները հարցերին ՝ որպես մեթոդաբանական մեթոդ.

  • ճշգրտություն, ճշգրտություն, հակիրճություն.
  • տրամաբանական հաջորդականություն;
  • մի շարք ձևակերպումներ, այսինքն `միևնույնը պետք է հարցնել տարբեր ձևերով
  • Վերարտադրողական և արտադրողական խնդիրների օպտիմալ հարաբերակցություն ՝ կախված երեխաների տարիքից և ուսումնասիրվող նյութից:
  • երեխաներին մտածելու ժամանակ տալ.
  • Հարցերի քանակը պետք է լինի փոքր, բայց բավարար ՝ դրված դիդակտիկ նպատակին հասնելու համար.
  • պետք է խուսափել հուշող հարցերից:

Ուսուցիչը սովորաբար ամբողջ խմբին հարց է տալիս, իսկ կանչված երեխան պատասխանում է դրան: Որոշ դեպքերում հնարավոր է երգչախմբային պատասխաններ, հատկապես երիտասարդ խմբերում: Երեխաներին անհրաժեշտ է հնարավորություն տալ մտածելու պատասխանի մասին:

Երեխաների պատասխանները պետք է լինեն.

  • կարճ կամ ամբողջական ՝ կախված հարցի բնույթից.
  • անկախ, գիտակից;
  • ճշգրիտ, պարզ, բավականաչափ բարձր;
  • քերականորեն ճիշտ (բառերի կարգի պահպանում, դրանց համաձայնության կանոններ, հատուկ տերմինաբանության օգտագործում):

Նախադպրոցական տարիքի երեխաների հետ աշխատելիս մեծահասակը հաճախ ստիպված է լինում դիմել պատասխանը վերաձեւակերպելու մեթոդին ՝ տալով նրան ճիշտ նմուշ և առաջարկել այն կրկնել: Օրինակ ՝ «Դարակին չորս սունկ կա», — ասում է երեխան: «Դարակում չորս սունկ կա», — ասում է ուսուցիչը:

Նախադպրոցական տարիքում տարրական մաթեմատիկական հասկացությունների ձևավորման ընթացքում համեմատությունը, վերլուծությունը, սինթեզը, ընդհանրացումը ոչ միայն
որպես ճանաչողական պրոցեսներ (գործողություններ), այլ նաև որպես մեթոդական մեթոդներ, որոնք որոշում են ուսման գործընթացում երեխայի մտքի շարժման ուղին:

Համեմատությունը հիմնված է օբյեկտների նմանությունների և տարբերությունների հաստատման վրա: Երեխաները համեմատում են առարկաները թվով, ձևով, չափով, տարածական դասավորությամբ, ժամանակային ընդմիջումներով `տևողությամբ և այլն:

Վերլուծությունն ու սինթեզը, որպես մեթոդական տեխնիկա, հայտնվում են միասնության մեջ: Դրանց օգտագործման օրինակ է երեխաների մոտ «շատերի» և «մեկի» մասին գաղափարների ձևավորումը, որոնք առաջանում են օբյեկտների դիտարկման և գործնական գործողությունների ազդեցության տակ:

6.

Մոդելավորումը տեսողական և գործնական տեխնիկա է, որը ներառում է երեխաների մեջ տարրական մաթեմատիկական ներկայացուցչություններ կազմելու համար մոդելների ստեղծում և դրանց օգտագործում: Ընդունելը չափազանց խոստումնալից է `հետևյալ գործոնների պատճառով.

  • մոդելների և մոդելավորման օգտագործումը երեխային դնում է ակտիվ դիրքում, խթանում նրա ճանաչողական գործունեությունը.
  • նախադպրոցական տարիքի երեխան ունի որոշ հոգեբանական նախադրյալներ անհատական ​​մոդելների և մոդելավորման տարրերի ներդրման համար. տեսողական-արդյունավետ և տեսողական-փոխաբերական մտածողության զարգացում:

Մոդելները կարող են կատարել տարբեր դերեր. Ոմանք վերարտադրում են արտաքին կապեր, օգնում են երեխային տեսնել դրանցից, որոնք ինքնուրույն չի նկատում, մյուսները վերարտադրում են որոնված, բայց թաքնված կապերը, այլ ոչ թե իրերի ուղղակիորեն ընկալվող հատկությունները:

Մոդելները լայնորեն օգտագործվում են ձևավորման մեջ

ժամանակի ներկայացումներ. օրվա, շաբաթվա, տարվա, օրացույցի մասերի մոդել;
քանակական; թվային սանդուղք, թվային պատկեր և այլն), տարածական ՝ (երկրաչափական ձևերի մոդելներ) և այլն:
տարրական մաթեմատիկական ներկայացումների ձևավորման մեջ օգտագործվում են առարկայական, առարկայական-սխեմատիկ, գրաֆիկական մոդելներ:
Փորձը մտավոր կրթության մեթոդ է, որն ապահովում է երեխայի անկախ նույնականացումը փորձերի և սխալների միջոցով `թաքնված կապերի և կախվածությունների ուղղակի դիտումից: Օրինակ ՝ չափման փորձեր (չափ, չափում, ծավալ):
Մոնիտորինգ և գնահատում:
Այս տեխնիկան փոխկապակցված է: Վերահսկողությունն իրականացվում է երեխաների կողմից առաջադրանքների կատարման գործընթացի, նրանց գործողությունների արդյունքների և պատասխանների դիտարկման միջոցով: Այս մեթոդները զուգորդվում են հրահանգների, բացատրությունների, բացատրությունների, մեծահասակների համար գործողության մեթոդների ցուցադրման, որպես մոդելի, ուղղակի օգնության հետ և ներառում են սխալների ուղղում:

Գործողությունների մեթոդներն ու արդյունքները, երեխաների վարքը ենթակա են գնահատման: Կաղապարային կողմնորոշում դասավանդող մեծահասակի գնահատումը սկսում է զուգակցվել հասակակիցների գնահատման և ինքնագնահատականի հետ: Այս տեխնիկան օգտագործվում է վարժությունների, խաղերի, դասերի ընթացքում և դրանց ավարտին:

Այս մեթոդները, բացի ուսուցանելուց, կատարում են նաև դաստիարակչական գործառույթ. Դրանք օգնում են զարգացնել ընկերների նկատմամբ բարեսիրական վերաբերմունքը, նրանց օգնելու ցանկությունն ու կարողությունը և ձևավորել հուզական արձագանք:

Բնագիտական փորձ զգայարաներ

Անվանում՝ Զգայարաների բնութագրիչ

Դաստիարակներ՝ Նարինե Մակարյան, Էլինա Հակոբյան

Նպատակ՝ Երեխաների մոտ ձևավորել զգայարաների մասին գիտելիքներ, որոնք են համի զգալու կարևոր կենտրոները։

Խնդիր՝

1․ Երեխաների մոտ զարգացնել ՝ լեզվական, տարածական, միջանձնային, մաթեմատիկական, մարմնաշարժողական մտածողության տեսակները։

2․ Այս ամենը զարգանալով մեկ տեղ զարգանում է նաև խոսքը։

3․ Երեխան կարողանում է տարբերել, որոնք են նրա զգայական բնութագրիչները։

Ընթացքը՝

Լեզվական մտածողություս
Մանկավարժը երեխաներին բացատրում է, որ յուրաքանչյուր զգայարան ունի իր զգայական բնութագրիչները (օրինակ՝ համի հիմնական բնութագրիչներն են քաղցրը, թթուն, դառը, աղին, կծուն):


Տարածական, միջանձնային մտածողություն
Մանկավարժը ցույց է տալիս տարբեր ուտելիքներ կամ դրանց նկարները/լուսապատկերները եւ երեխաները նշում են դրանց համը:
Միջակնայիէն, տրամաբանական-մաթեմատիկական մտածողություն
Մանկավարժը երեխաների 5-6 հոգանոց խմբերին բաժանում է կծու, թթու եւ աղի սննդի նկարներ եւ առաջարկում դրանք խմբավորել’ ըստ համերի:


Մարմնաշարժողական եւ երաժշտական մտածողություն
Երեխաները երեւակայում են, որ նրանց աջ ձեռքր կարծեցյալ քաղցրն է, ձախը’ թթուն, աջ ոտքը’ աղին, ձախը’ կծուն: Ուսուցիչը հերթով ցուցադրում է մի սննդի նկար, երեխաները, ըստ ցուցադրվող պատկերի համի, բարձրացնում են համապատասխան ոտքը կամ ձեռքը եւ նույն կերպ էլ ձայնով եւ դեմքի արտահայտությամբ, արտահայտում են իրենց համի զգացողությունը:

Նախապատրաստած նյութ՝

Արդյունքը՝

Բնագիտական- նախագիծ

Անուն՝ Ստվերը մեզ հետ

Դաստիարակներ՝

Նարինե Մակարյան

Էլինա Հակոբյան

Խնդիր

1․ Երեխաների մոտ զարգացնել լեզվական, տարածական տրամաբանական, մարմնաշարժողական մտածողությունը։

2․ Դիտարկել մեր իսկ ստվերը արևի տակ։

Նպատակը՜ Բացատրել աշակերտներին ստվերի առաջացման պատճառները:

Ընթացքը՝


Լեզվական մտածողություն
Դաստիարակը երեխաների հետ զրուցում է լույսի եւ ստվերի մասին:

Տրամաբանական֊ մաթեմատիկական, միջաձնային մտածողություն։
Մանկավարժը երեխաներին բաժանում է խմբերի եւ նրանց տափս ստվարաթղթից կտրտված տարբեր պատկերներ: Երեխաներն ուշադիր նայում են գրատախտակին փակցված մեծ պլակատի վրա նույն պատկերների ստվերային ուրվագծերին եւ քննարկելուց հետո իրենց ունեցած պատկերները սեղանին դասավորում են նույն հերթականությամբ:


Մարմնաշարժողական.
Երեխաներն իրենց ձեռքերը պահում են լապտերի կամ արեւի լույսի հոսքի դիմաց եւ համոզվում, որ ստվերը հիշեցնում է լույսի ճանապարհը փակող առարկային. տվյալ դեպքում ձեռքի ափին, մատներով ստեղծած ֆիգուրին եւ այլն:
Ներա կն ա յին մտածողության
Երեխաները տանը էլեկտրական կամ արեւի լույսի տակ տարբեր առարկաներ
են պահում եւ փորձում ուրվագծել դրանց ստվերը: