Երկու սիլուետ։ Գրիգ

1 Կարդացե՛ք պատմվածքը։ Անծանոթ բառերը բառարանի օգնությամբ բացատրեք։

2․ Վերլուծեք ստեղծագործությունը․

  • կերպարներ
  • պատմվածքի կառուցված
  • գաղափար
  • հիմնավորված կարծիք պատմվածքի մասին

Առավոտյան թերթերի առաջին էջերին ոստիկանության շտապ հայտարարություն- նախազգուշացումն էր, որն ապշեցրել էր բնակիչներին.
‹‹Կոլեկցիոներներին և հին իրերի սիրահարներին. եթե ձեզ հանդիպի նկար, որի վրա երկու սիլուետ է պատկերված, իսկ հետևում ‹‹Վատ մարդկանցից ոչինչ մի՛ վերցրու›› գրառումն է, խնդրում ենք շտապ հայտնել ոստիկանության մոտակա բաժանմունք: Ոչ մի դեպքում նկարը չպահեք ձեզ մոտ. այն վտանգավոր է կյանքի համար… ››
Շուտով ի հայտ եկան նոր մանրամասներ: Տարօրինակ նկարը, պարզվում է, դրամատիկ պատմություն ուներ, բոլոր քսան մարդիկ, ովքեր ձեռք էին բերել այն, կարճ ժամանակ անց մահացել էին՝ նետվելով պատուհանից: Քննիչները չէին կարողանում բացատրություն տալ, սակայն հետաքննությանը մասնակցող հին իրերի մասնագետները համոզված էին` նկարը սովորական չէ, այն կարող է խելագարության հասցնել…
Երբ նկարը գտնվեց, քաղաքի պատմության մեջ առաջին անգամ ոստիկանությունը կալանք կիրառեց իրի նկատմամբ: Մասնագետները արդարադատությանը ներկայացրին իրենց միակ եզրակացությունը, թե նկարը հավանաբար ականատես է եղել դաժան սպանության, գուցե դրա առաջին սեփականատերերից մեկին կամ անհայտ նկարչին, ում վրձնին է պատկանում չարաբաստիկ նկարը, սպանել են նկարի առջև, և այն կլանել է բացասական էներգիան, մահվան սարսափը կուտակել ներսում ու այդ ժամանակից ի վեր իր մեջ թաքցրած մարդկային տանջանքները ամեն անգամ փոխանցում է նոր սեփականատիրոջը:
…Հետաքննության ավարտից հետո թերթերից մեկում քսան զոհերի անունների հետ առաջին անգամ հրապարակվեց նաև տղամարդու անունը, ում հաջողվել էր ողջ մնալ և ում շնորհիվ ոստիկանությունը հայտնաբերեց նկարը: Տղամարդը Գուրգենն էր:
Ամեն ինչ սկսվեց հեռախոսազանգից: Բազմոցին նստած՝ նա սովորության համաձայն ‹‹Անտիկվարիատ›› ամսագիրն էր թերթում, որի հավատարիմ բաժանորդն էր արդեն քանի տարի, և որն ստանում էր փոստով, երբ հեռախոսը զնգաց.
-Դա,- լսափողը մոտեցնելով ականջին՝ անկիրք ասաց:
-Ալո, ալո,-լսվում էր լսափողի հակառակ կողմից, տղամարդու ձայնը անընդհատ կրկնում էր ‹‹ ալո›› -ն, կապը վատ էր,- ալո, ինձ լսո՞ւմ եք, Տիգրանին եմ խնդրում.
-Էստեղ Տիգրան չկա, սխալվել եք.
Գուրգենը կախեց լսափողն ու փնփնթալով, որ շեղեցին սիրած գործից, տեղավորվեց բազկաթոռին, բայց ամսագիրը չվերցրած՝ հեռախոսը կրկին զնգաց:
-Ալո, ալո, Գուրգենին եմ խնդրում,- նույն ձայնն էր.
-Գուրգենը ես եմ, ո՞ւմ հետ եմ խոսում,- անակնկալի գալով, որ անծանոթն այս անգամ իր անունը տվեց, շփոթված հարցրեց:
-Ես Ռուբենն եմ… Լսել եմ հին իրերի սիրահար եք…
Տղամարդը ցրված էր խոսում, խոսքի մեջ ակնհայտ շտապողականություն կար: Ասում էր, թե մեդալներ, մետաղադրամներ ու բազում հին իրեր ունի, որ շտապ վաճառում է:
-Էսօր ամբողջը պիտի ծախեմ, վերջացնեմ, վաղը ինքնաթիռս թռչում է… Ճիշտն ասած՝ ես էդքան էլ գլուխ չեմ հանում՝ որ թվի են, ինչ են, հասցես ամեն դեպքում ասեմ, էսօր որ անցնեք, հոյակապ կլինի…
Կախելով լսափողը՝ Գուրգենը երկմտանքով նայեց թղթին, որի վրա հասցեն էր գրանցել: Առաջին անգամ չէր, որ անծանոթ մեկը զանգում, առաջարկում է հին իրեր գնել. քաղաքում հազիվ թե ճարվեր հնավաճառ, որից բան գնած կամ հարց ու փորձ արած չլիներ, բոլորն էլ ճանաչում էին իրեն ու գիտեին իր նախասիրության մասին, ուստի առավոտյան զանգն այնքան էլ անակնկալ չէր: Շատ էր պատահել, որ հենց այդպիսի զանգերից հետո տուն էր վերադարձել ‹‹հաջողված ավարով››: Ասում էին՝ ամեն ինչ սկսվել է կնոջ մահից հետո, երբ կինը հանկարծամահ է եղել, պարզապես մի առավոտ չի արթնացել։ Այդ ժամանակից ի վեր սկսել է հին իրեր հավաքել, ոչ ոք ստույգ չէր կարող ասել՝ իրականում ինչ կապ կա դրանց միջև, իսկ նրա սակավախոս ու մենակյաց բնավորությունն ավելի էր բորբոքում մարդկանց երևակայությունը: Պատմություններ էին պտտվում, իբր մի օր խոստովանել է, թե կնոջ մահից հետո ամեն անգամ երբ տուն է մտել, պակասության, կիսատության զգացողությունը ճնշել է: Չցանկանալով համակերպվել այդ վիճակին` դատարկությունը լցնելու համար սկսել է հին իրեր հավաքել… Շատ բաներ էին խոսում մարդիկ, հատկապես հայտնի նկարի հետ կապված պատմությունից հետո, սակայն մի բան հաստատ էր. նրա տունը լցված էր պատմական տարբեր ժամանակների ու տարբեր ազգերի մանր-մունր իրերով, որոնք չնայած մեծ արժեք չէին ներկայացնում, սակայն մանկան պես ուրախանում ու հպարտանում էր դրանցով: Ամեն անգամ ճաշից հետո, երբ տրամադրությունը տեղն էր լինում, խնամքով մաքրում էր սեղանը, սրբում խոնավ կտորով ու կողք կողքի շարելով իրերը՝ ժամերով ուսումնասիրում էր, համեմատում միմյանց հետ: Հատկապես մեծագույն հաճույք էր ստանում ֆաշիստական Գերմանիայի շքանշանների իր հավաքածուից, որովհետև ամենադժվարը դրանք էին տրվել, և հետո քաղաքում ոչ բոլորը կարող էին հպարտանալ այդպիսի հավաքածուով:
Հասցեով թուղթը մատների մեջ խաղացնելով՝ հյուրասենյակի մեջտեղում կանգնած դեռ մտորում էր`այցելի՞ արդյոք անծանոթին, երբ Ադադան, սահելով պատշգամբի բազրիքի վրայով, հայտնվեց հատակին.
-Եկա՞ր, արդեն պատրաստվում էի առանց քեզ սկսել, դե արի՛, արի՛, տեսնենք ինչ ենք անում,- նկատելով կատվին՝ ժպտաց ու թուղթը սեղանին դնելով՝ գնաց խոհանոց: Ադադան շտապեց ետ չմնալ տիրոջից:
Արդեն քանի տարի` շարունակվում էր Գուրգենի ու կատվի բարեկամությունը, և ամեն օր կատուն ընկերակցում էր նրան ճաշասեղանի մոտ: Նա, մեղմ ասած, երբեք չէր սիրել կատուներ, ամեն անգամ, երբ պատշգամբին կատու էր տեսնում, զայրացած շտապում էր վռնդել, կինն էլ առանձնապես չէր համակրում, որովհետև միշտ աղտոտում էին լվացքը, կեղտոտ թաթերով քսվում, չանչում: Բակի բոլոր կատուները գիտեին՝ ինչ է իրենց սպասվում երրորդ հարկի` խաղողի որթերով քողարկված պատշգամբում և աշխատում էին հեռու մնալ: Անկասկած Ադադան էլ նույն վերաբերմունքին կարժանանար, թե չլիներ անսովոր դիպվածը: Ամառային սովորական օր էր (հինգերորդ ամառն առանց կնոջ), երբ Գուրգենը տուն մտնելուց քիչ անց մլավոց լսեց, այն պարբերաբար, վայրկյանը մեկ կրկնվում էր: Կարծելով, որ իր բացակայության ժամանակ կատու է ներս մտել, նա սենյակից սենյակ էր անցնում, խուզարկում բոլոր ծակուծուկերը: Որքան էլ փորձեց հասկանալ՝ որտեղից է գալիս մլավոցը, չստացվեց, այն ասես ծաղրում էր իրեն, կարծես զգում էր, որ իրեն են փնտրում ու դիտավորյալ տան մի անկյունից մյուսն էր փախչում: Մեծ էր զարմանքը, երբ գլխի ընկավ, որ ձայնը խոհանոցի պատի միջից է գալիս: Պարզվում է`այդ օրը հարևաններից մեկը գործ անելիս է եղել տանիքում, մոռացել է փակել օդատար խողովակի ծածկը, և կատվի նորածին ձագերից մեկն ընկել է անցքի մեջ՝ կանգնելով ուղիղ երրորդ հարկում: Սկզբում վճռեց ոչինչ չանել (հո պատը չէ՞ր քանդելու կատվի ձագի համար): Պետք է պարզապես երկու օր համբերել, մինչև ուժասպառ կլինի ու կսատկի: Բայց կատուն ոչ երկրորդ, ոչ էլ երրորդ օրը չհանձնվեց, ուժերը սպառվում էին, օգնություն աղերսող մլավոցները նվաղեցին, դարձան դռան ճռռոց, հետո աղմուկ, որ գալիս է ծորակներից, երբ ջրերը կտրում են, իսկ վերջում վերածվեցին ‹‹ադադա›› հնչողությամբ ռնգային տարօրինակ ձայնի, որն արդեն հեռավոր նմանություն անգամ չուներ մլավոցի հետ: Այլևս անհնար էր դիմանալը, տան մեջ չկար անկյուն, ուր չհասներ ձայնը: Որոշեց կատվին հանել, այլ ելք չկար: Միակ ձևը, որ այդ պահին եկավ միտքը, թանզիֆե պարան սարքելն ու այն խոհանոցի օդատարից իջեցնելն էր: Կարծում էր` կենդանին հեշտությամբ ճանկերով կկառչի, ու ինքը կբարձրացնի: Սակայն ամեն ինչ այդքան հեշտ չէր: Բազում անհաջող փորձերից ու մի քանի ժամ տանջվելուց հետո պարզ դարձավ, որ ապարդյուն է, կատվի ուժերը քամված էին, կառչում էր պարանից, բայց հենց այն սկսում էր բարձրանալ, չէր կարողանում պահել, ընկնում էր: Երևի մեկ այլ պարագայում մի քանի անհաջող փորձից հետո կհամարեր, որ ինքն ուժերի ներածին չափ արել է հնարավորը և կհրաժարվեր կենդանուն դուրս հանելու մտքից, սակայն այդ անիծյալ ‹‹ ադադան ››-ն ստիպում էր համառորեն շարունակել, կարծես մեխվել էր ականջներում, անգամ երբ տանը չէր, հանկարծ ասես թիկունքից լսում էր և ստիպում մեղավոր զգալ իրեն, խղճալ կատվին… Եվս մի քանի օրվա անհաջող փորձերից հետո ի վերջո գործը հաջողությամբ պսակվեց: Այդ օրերին Գուրգենը հետևողաբար նրբերշիկի կտորներ էր ամրացնում պարանին և իջեցնում, մտածելով, որ այդպիսով կենդանին ուժերը կվերականգնի ու կկարողանա պահել իրեն, սակայն հոգու խորքում այնքան էլ չէր հավատում հաջողությանը, և անկեղծորեն ու մանկաբար էր ուրախությունը, երբ օդանցքից դուրս պրծավ կատվի` փոշու մեջ կորած սև գլուխը, հետո ողջ մարմինը: Նա նայում ու չէր կարողանում զսպել ժպիտը` ամբողջությամբ սև կատուն կուչ էր եկել անկյունում ու կանաչ աչքերը տագնապով լցրած` նայում էր իրեն, ասես այն դատապարտվածը չէր, որ քիչ առաջ կյանքի ու մահվան կռիվ էր տալիս և ամեն կերպ փորձում դուրս պրծնել օդանցքից. կեցվածքը զգուշացնում էր, որ պատրաստ է պաշտպանվել ցանկացածից, ով կփորձի մոտենալ, միայն մլավոցի փոխարեն շարունակ ‹‹ադադա›› էր կանչում: Իհարկե այդ էլ կարգավորվեց` ծարավը ագահորեն հագեցնելուց հետո հանկարծ սկսեց փռշտալ, հետո որձկալ, ըստ երևույթին փոշի ու մուր էր լցվել կոկորդը, և որոշ ժամանակ անց նորից սկսեց մլավել: Գուրգենը որոշեց, որ անհապաղ պետք է կատվին դուրս տանել բնակարանից, քանի չի կեղտոտել, սակայն վերջին պահին խղճաց, որոշեց, որ գիշերով չարժի դուրս անել, որ մեկ օր կպահի, հետո բաց կթողնի: Մեկ օրը դարձավ երկու, երեք, հետո շաբաթ, և ինքն էլ չիմացավ` ինչպես ընտելացավ կենդանուն, ասես պատասխանատու էր նրա համար: Կատվի անունն էլ Ադադա կնքեց, ի նշան տարօրինակ ձայնի, որի շնորհիվ նա փրկվել էր:
Մինչ Ադադան ուտելիքի մնացորդներն էր կրծոտում, Գուրգենը, ճաշն ավարտելով, թիկնեց բազկաթոռին ու շարունակեց մտորել: Մտքից դուրս չէր գալիս զանգը: Ակնհայտ էր` զանգահարողը ոչինչ չէր հասկանում իրերից և հնարավոր էր արժեքավոր նմուշներ լինեին, մյուս կողմից էլ չէր բացառվում, որ մետաղի կտորներ են, ինչպես հաճախ պատահում էր: Այդուհանդերձ երկար վարանելուց հետո որոշեց այցելել ու սեփական աչքերով տեսնել: Հագավ պիջակը, դրեց լայնեզր գլխարկն ու հյուրասենյակի սեղանից վերցնելով հասցեով թուղթը՝ քայլերն ուղղեց դեպի դուռը: Հասցեն դժվար չէր գտնել, մեկ ժամից նշված վայրում էր: Ծանոթության առաջին իսկ վայրկյանից զվարճալի մարդու տպավորություն թողեց Ռուբենը. ցածրահասակ ու գիրուկ այդ մարդը ոչ միայն հեռախոսով, այլև իրականում արագ էր խոսում, անընդհատ կրկնում էր, թե իր ինքնաթիռը վաղը թռչում է, և այնպես էր շտապում, որ ինքը հազիվ էր կարողանում ետ չմնալ: Երբ Գուրգենը մտավ նրա ուղեկցած ավտոտնակը, խոնավության հոտը իսկույն ճնշեց կոկորդը, պատերին մեծ խալեր հիշեցնող բորբոս էր: Մինչ ինքը հպանցիկ հայացքով զննում էր տարածքը, Ռուբենը ոտքի տակ ընկած արկղերի կտորները մի կողմ հրելով` մոտեցավ անկյունում տոպրակներով առանձացված իրերին, և վերցնելով դրանցից մեկը`վերադարձավ: Տոպրակի մեջ շքանշաններ ու մետաղադրամներ էին, որոնք, ինչպես և սպասում էր, հետաքրքրություն չառաջացրին: Նույնիսկ մի պահ նեղսրտեց, որ եկել է, սակայն մի քանի արժեքավոր նմուշներ այնուամենայնիվ գտնվեցին ու վճարելով դրանց համար` պատրաստվում էր հեռանալ, երբ տղամարդը անկյունի իրերի միջից մի կտավ հանեց: Ինչքան էլ ինքը համառեց, թե չի հետաքրքրվում նկարներով, Ռուբենը խնդրում էր վերցնել, ասում էր՝ նվիրում է` դարձյալ պատճառաբանելով, թե իր ինքնաթիռը վաղը թռչում է, որ ավտոտնակը պիտի ազատի, որ նկարը վերցնելով` մեծ լավություն արած կլինի իրեն և այլն, և այլն: Այնպես որ ստիպված էր ընդունել նվերը:
Երեկո էր, երբ Գուրգենը տուն հասավ: Իսկույն փոխելով հագուստն ու սառը ջրով թարմանալով` մանկան ոգևորությամբ հյուրասենյակ տարավ բերած տոպրակները` նոր իրերը մանրակրկիտ ուսումնասիրելու: Շքանշաններից ու մետաղադրամներից հետո նա տոպրակից հանեց նկարը: Կտավին երկու սիլուետ էր պատկերված, որ կողք կողքի քայլում էին տերևաթափ ծառերով շրջապատված փողոցով, իսկ հեռվում կուրացուցիչ լույս էր: Նկարում գերակշռում էին սառը գույները` մուգ կապույտն ու մոխրագույնը, սակայն ընդհանուր առմամբ այն դուրեկան էր: Նկարչի ստորագրությունը գտնելու հույսով շուռումուռ տվեց և տեսնելով միայն ‹‹Վատ մարդկանցից ոչինչ մի՛ վերցրու›› անհասկանալի գրառումը, նշանակություն չտալով` որոշեց իր նոր ձեռքբերումը կախել հյուրասենյակում: Կտավն անսովոր էր աչքին, հյուրասենյակ մտնելիս իսկույն գրավում էր ուշադրությունը, սակայն շուտով սովորական դարձավ, ասես ձուլվեց սենյակին ու մյուս իրերին: Ավելին` ժամանակի ընթացքում նկատեց, որ անբացատրելի հարազատությամբ է լցվում նկարի հանդեպ, ինչ-որ ձգող բան կար, երկար նայում էր և ամեն անգամ գոհունակությամբ լցվում, որ վերցրել է:
Կյանքը շարունակում էր իր սովորական հունով ընթանալ, ամեն ինչ նույնն էր, միայն թե Գուրգենը սկսել էր զարմանալի գունեղ երազներ տեսնել: Նա երբեք այդպիսի երազներ չէր տեսել, առհասարակ մինչ այդ հազվադեպ էր երազներ տեսնում: Սկզբում դրվագներ էին, որ հավերժ մոռացված էին թվում մանկության խորքերում. տեսնում էր իրենց հին տունը, ծիրանի ծառը, հիվանդանոցի պատը… Ու արթնանալով ամեն անգամ սիրտը ճմլվում էր, ասես աշխարհի արևն իր մանկության ճանապարհներին էր թողել: Այսպես, գիշերը նրա համար դարձավ օրվա ամենացանկալի հատվածը, մեկը մյուսին էին հաջորդում անցած տարիների պատկերները, դրանք այնքան իրական էին, շոշափելի, որ հաճախ արցունքն աչքերին էր արթնանում: Մոտ մեկ ամիս ամեն գիշեր երազներ էր տեսնում, սակայն շուտով երազներից մեկը սկսեց կրկնվել, հաճախակի դարձող երազը, ասես ճնշելով մյուսներին, կարճ ժամանակում միակը մնաց: Գուրգենը չէր կարողանում բացատրել, արդեն ամեն աչքը կպցնելիս նույն երազն էր, այն կրկնվում էր կատարյալ ճշտությամբ, առանց վրիպումի կամ շեղումի, և եթե մյուս երազները անցյալի հիշողություն էին` սա այլ էր. ինքը հայտնվում էր այգի հիշեցնող վայրում, ուր իրական կյանքում չէր եղել, իսկ երբ քայլերն ուղղում էր ճանապարհով, երազն ընդհատվում էր, ու ինքը քրտինքի մեջ կորած` վեր էր թռչում քնից: Ամեն անգամ արթնանում էր մի տեսակ հոգնած ու այն զգացումով, ասես ջերմում է: Համոզված էր՝ անկանոն սնվելու ու չնչին բաներից նյարդայնանալու հետևանք է, որ որոշ ժամանակ հետո կկարգավորվի, և չէր շտապում այցելել բժշկի, սակայն երազն օր օրի ավելի ուշ էր ընդհատվում, ասես թույլ էր տալիս իրեն երկար մնալ այգում, օր օրի ավելի դժվար էր դառնում արթնանալը: Հերթական անգամ, երբ Գուրգենի կոպերը ծանրացան, երազն ամբողջությամբ կլանեց նրան:
Նա քայլում էր, և ծառերի ստվերները սահում էին ուսերի վրայով, թվում էր` ուր որ է ճանապարհը կթեքվի, կերևա ելքը, բայց այգին չէր վերջանում: Հանկարծ աղմուկ լսեց, կարծես դհոլի ձայն լիներ, քայլերն ուղղելով ձայնի կողմը` համոզվեց: Մի քանի տասնյակի հասնող մարդկանց խումբը, շրջան կազմած, հետևում էր պատանի լարախաղացին, որը բարձր ձողերի վրա ձգված պարանին էր, իսկ արևահարված դեմքով տղամարդը քիչ հեռվում դհոլ էր զարկում: Ոտքից գլուխ կարմիր հանդերձանքով պատանին ցատկում էր, հնարքներ կատարում: Գուրգենը բոլորի պես մոտեցել, հետևում էր տղայի ճարպիկ շարժումներին, երբ հավաքվածների մեջ տեսավ իր կնոջը: Կինը կանգնած էր առաջին շարքում և իրեն չնկատելով` նայում էր պատանուն, զարմանալի խաղաղություն կար դեմքին, աչքերը անվրդով վերև էին նայում: Մինչ ինքը, ճեղքելով շրջանը, փորձում էր մոտենալ, կինը կանգնածներից մեկի հետ անջատվեց բոլորից, ու սկսեցին քայլել ճանապարհով: Ինչքան փորձում էր հասնել, չէր ստացվում, ոտքերը չէին ենթարկվում, ջանում էր տեսնել` ով է կնոջն ուղեկցողը: Տղամարդու թիկունքը, շարժուձևը շատ ծանոթ էր, անկասկած ինչ-որ տեղ տեսել էր, բայց ոչ մի կերպ չէր կարողանում մտաբերել: Նրանց ու իր միջև հեռավորությունը ավելի էր մեծանում, իսկ ծառերի ստվերները երկարում էին, մագիլների պես ձգվում` ծածկելով ճանապարհը: Նկատեց` ինչպես կինն ու անծանոթը քայլերն արագացրին, շտապում էին դեպի հեռվի կուրացուցիչ լույսը, ինքն էլ շտապեց: Լույսը արդեն այնքան էր մոտ, որ ոչինչ չէր տեսնում, կինն ու տղամարդը երկու սիլուետ էին դարձել: Ջանում էր ոչ մի դեպքում տեսադաշտից չթողնել, համառորեն փորձում էր հասնել, և երբ մի քանի քայլ էր իրեն բաժանում նրանցից, մի փոքր ստվեր կտրեց ճանապարհը: Իսկույն չհասկացավ` ինչ է, մի քանի վայրկյանից միայն նշմարեց, որ ստվերը կատու է: Ամբողջությամբ սև կատուն, անշտապ անցնելով ճանապարհը, կանգ առավ անկյունում ու սկսեց մլավել: Ինքը կանգնել և չգիտեր ինչ անել, փորձում էր շարունակել ճանապարհը, բայց չէր կարողանում, ասես կենդանին թույլ չէր տալիս: Հայացք նետելով լույսի կողմը` տեսավ, որ ստվերները նույնպես կանգնել են, իրեն են սպասում, բայց ոչ մի կերպ չէր ստացվում կատվին շրջանցնել, ասես մեխվել էր տեղում: Մլավոցն անտանելի էր դառնում, կատուն նայում էր իր աչքերին ու անվերջ մլավում, ավելի ու ավելի մոտ էր թվում ձայնը, ասես գլխի մեջ զնգար: Շուտով շուրջը ամեն ինչ սկսեց սահել իր տեղից, պատկերը մոմի պես հալչում էր, փորձում էր թույլ չտալ, պահել ձեռքերով, սակայն երբ հայացքը բարձրացրեց`տեսնելու կինն ու անծանոթը արդյոք դեռ սպասո՞ւմ են, սարսափով նկատեց, որ կնոջ կողքին կանգնած տղամարդը իր դեմքն ունի, ինքն է, ու իսկույն արթնացավ…
Երբ երազը պոկվեց աչքերից, Գուրգենը կանգնած էր պատշգամբի բազրիքին, քայլ էր պակասում, որ գահավիժեր: Ագահորեն կուլ տալով սառը օդը` չէր հասկանում` ինչ է կատարվել: Դիմացը քնից նոր արթնացող քաղաքն էր, իսկ կողքին` անմիջապես բազրիքի անկյունում, Ադադան իրեն էր նայում ու շարունակ մլավում:

Լրացուցիչ կրթություն

Ընտրել Միսաք Մեծարենց և ձայնագրվել։

Թեմա 7: Բանկային համակարգ: Վարկ և արժեթղթեր

  1. Բանկերի առաջացումը և դրանց գործառույթները
  2. Դրամական միավորի գնողունակությունը
  3. Վարկի էությունը և գործառույթները
  4. Արժեթուղթ
  5. Արժեթղթերի բովանդակությունը և տեսակները
  6. Բաժնետոմս և դրա տեսակները 1  2  3
  7. Դիվիդենտ և վերահսկիչ ծրար/բաժնետիրական ընկերություն/
    Վերահսկիչ ծրար-Բաժնետիրական ընկերությունը ղեկավարում է այն անձը, կամ մարդկանց խումբը որոնց ձեռքում է գտնվում վերահսկիչ ծրարը:
    Վերահսկիչ ծրարը որևէ մասնակցի կողմից տնօրինվող բաժնետոմսի քանակության  ամենամեծ տեսակարար կշիռն է:
  8. Պարտատոմս
  9. Բանկի շահույթը
  10. Փող
  11. Շրջանառության համար անհրաժեշտ փողի քանակություն
  12. Դրամական միավորի արագություն

Թարգմանություն

Перед ребенком выставляется несколько предметов, например: игрушечные кошка и зайчик , машинка, рачоска, барежки, чашка.

Взрослый задаём вопросы — загадки:

<<Кто умеет мяу-кать ?>>, <<У кого длинные уши?>>, <<На чем можно ездить?>>, <<Чем мы причесывается?>>, <<Что мы надиваем на руки?>> <<Куда наливают молоко ?>>. Малыш должен найти соответствующий предмет показать его назвать.

Загадки На начальном этапе загадывайте ребенку загадку, а в это время выкладывайте картинку- отгадку. Конечно, ребенок при ответе будет ориентировается на иллюстрацию, и это поможет ему уловить смысл загадки должены бить простыми и описательнымй.

Երեխայի առջև ցուցադրվում են մի քանի առարկաներօրինակ՝ խաղալիք կատու ևնապաստակմեքենախեցգետնակերպձեռնոցներբաժակ:

Մեծահասակները հարցեր են տալիս — հանելուկներ: «Ո՞վ կարող է մյաոել», «Ո՞վ երկարականջներ ունի» << Որտե՞ղ է կաթը լցնում >>: Երեխան պետք է գտնիհամապատասխան իրըորպեսզի ցույց տա իրեն անունը:

Հանելուկներ Նախնական փուլում երեխային տվեք հանելուկ և այս պահիննկարպատասխան տվեքԻհարկեպատասխանելիս երեխան կառաջնորդվինկարազարդմամբև դա կօգնի նրան հասկանալ հանելուկների իմաստըորը պետք էլինի պարզ և նկարագրական։

25․11․2021

1.Կարդացեք Ջ.Ռոդարու ,,Երևակայության քերականության,, հատվածը։

2.Գրեք որևէ վրիպակի պատմություն։

Մի վրիպակի պատմություն

Ամառ էր, մի հրաշալի ներդաշնակ օր։ Ծառերի վրա ծլծլվում էին ծիտիկները, մենք նստած էինք այգում և զրուցում էինք երեխաների հետ։ Երեխաներից մեկը պատմեց սեպտեմբեր ամսից , ասելով սեկտեմբեր՝ վրիպեց մենք ուղեցինք նրան նույն նախադասությունը կրկնելով, ուղակի այս անգամ սեպտեմբերը ճիշտ արտահայտելով։ Մի քանի պատմություներ լսելուց հետո երեխաներին կրկին խնդրեցինք որ հերթականությամբ ասեն սեպտեմբեր բառը երբ հասավ հերթը նրան բարեբախտաբար նա ճիշտ արտասանեց։
Երեխաները նաև վրիպում են այս բառերը՝

բնագիտություն- երեխաների մեծ մասը չի կարողանում արտասանել նկատել եմ խմբերում։

Սեպտեմբեր — սեկտեմբեր
Տավումա-ցավումա

Վրիպակից՝ պատմություն
Նորություն չէ, որ վրիպակից պատմություն կարող է ստացվել: ՙՄանկական՚ հորջորջված ՙսխալներից՚ շատերը վերլուծելիս միանգամայն ուրիշ բան է մեջտեղ գալիս` ինքնուրույն ստեղծագործություն, որի միջոցով երեխաներն անծանոթ իրականությունն են յուրացնում: Ցանկացած սխալ մի պատմություն հորինելու հնարավորություն է: Ամեն ինչից զատ` սխալների վրա ծիծաղելն արդեն իսկ դրանցից ձերբազատվել է նշանակում: Ըստ հին ասացվածքի` ՙՍխալների վրա սովորում ենք՚: Նորովի` դա կարող էր այսպես հնչել. ՙՍխալների վրա ստեղծագործորեն երևակայել ենք սովորում՚: Ի՞նչ է ՙհույթը՚: Գուցե դա հյութից ավելի քաղցր, խմելիս երեխաների շուրթերի կողքով ծորացող, համը շատ ավելի երկար պահող հեղո՞ւկ է: ( Տե՜ս Ստեղծագործական սխալը):

Նախագիծ

Թեմա ՝ «Ե՞րբ է դա տեղի ունենում»:

Թիրախ:Սովորեցրեք երեխաներին տարբերել եղանակների նշանները: Բանաստեղծական բառի օգնությամբ ցույց տվեք տարբեր եղանակների գեղեցկությունը, բազմազանությունը սեզոնային երեւույթներև մարդկանց զբաղմունքը:

Դիդակտիկ նյութ:Յուրաքանչյուր երեխայի համար գարնանային, ամառային, աշնանային և ձմեռային բնապատկերներով նկարներ, եղանակների բանաստեղծություններ:

Մեթոդաբանությունը:Ուսուցիչը կարդում է բանաստեղծությունը, իսկ երեխաները ցույց են տալիս բանաստեղծության մեջ նշված սեզոնը պատկերող նկար:

Գարուն

Խոտի շեղբերն անցնում են արահետի մերձակայքում:

Բլրի բլրից հոսք է հոսում, և ձյունը ծառի տակ է:

Ամառ

Եվ պայծառ ու լայն

Մեր հանգիստ գետը:

Եկեք վազենք լողալու, ձկներով շաղ տալ …

Աշուն

Թառամում է և դեղնում, խոտը մարգագետիններում,

Դաշտերում միայն ձմեռն է կանաչում:

Ամպը ծածկում է երկինքը, արևը չի փայլում,

Քամին ոռնում է դաշտում

Անձրևը կաթում է:

Ձմեռ.

Կապույտ երկնքի տակ

Գերազանց գորգեր

Արևի տակ փայլող ձյունը սուտ է:

Թափանցիկ անտառը միայն սեւանում է,

Եվ զուգը կանաչ է դառնում սառնամանիքից,

Եվ գետը փայլում է սառույցի տակ:

Յոդով փորձ

Փորձի  համար  անհրաժեշտ է՝  յոդ,  կարտոֆիլ  և  հաց:

Ընթացքը— Կարտոֆիլը կտրատված դնում ենք երեխաների առջև, որից հետո երեխաների օգնությամբ կաթեցնում ենք յոդը կարտոֆիլի վրա։ Կարտոֆիլը սկսում է սևանալ։ Երեխաներին բացատրում ենք, որ կարտոֆիլը պարնակում է օսլա երբ յոդը կաթեցնում ենք յոդը և օսլան մտնում են շփման մեջ սևանում է կարտոֆիլը։ Նմանատիպ փորձերը հաստատում են այն գաղափարը, որ յոդը հանդիսանում է օսլայի հայտնաբերման միջոց:

Ինչ է օսլան՝

Օսկար ուայլդ «Երջանիկ արքայազնը» վերլուծություն

Շատ իմաստալից պատմվածք էր ընկերության,բարության մասին։ արքայազնը արձան էր բայց ամեն կերպ ցանկանում էր օգներ թշվառ կյանքով ապրող մարդկանց։Ծիծեռնակը նույնպես շատ բարի էր և նա նույնպես ցանկանում էր օգներ դժվարին կյանքով ապրող մարդկանց։Հեքիաթի վերջը ուղակի ապշեցնում է երբ Արքայազնը ասում է հրեշտակներին բերեք քաղաքի ամենաթանկ բաները , հրեշտակները բերում են արքայազնի սիրտը և ծիծեռնակին մահացաց։

Նարինջներ բոլորի համար

Կիսել կամ բաժին հանել երեխաների համար դժվար հասկացություն է , բայց սա երեխաները կհասկանան դեռ վաղ տարիքում։Այս գրքում մենք երեխաների հետ կուսումնասիրենք կիսելու, բաժանելու հասկացությունը Ջիմմի նրա ընտանիքի և ընկերների հետ։ Մենք գիրքը նաև կօգտագործենք նաև մաթեմաթիկական հասկացություններ սովորելու խթան։ Եկեք հիմա հասկանանք ինչ են հասկանում երեխաները նկարներից ։ Նկարին նայելով կարելի է մտածել, որ երեխան նարինջները թաքցրել է մեջքի հետևում, որովհետև չի ուզում կիսել դրանք,սակայն կարող ենք համոզված լինել, որ հենց այդպես է։ Այժմ եկեք տեսնենք երեխան կկարողանա արտաբերի նարինջ բառը։

Երեխային հարցեր՝

Ինչն է հեշտ ուրիշի հետ կիսել, ընկերովի։

Ինչն է դժվար ուրիշի հետ կիսվել, ընկերովի օգտագործել։

Արդյոք դա կախված է այն անձից , ում հետ կիսում ես։

Ինչպես ես զգում , երբ ինչ-որ մեկը քեզ ինչ-որ բան է տալիս իր ունեցածից։

Խաղ ՝ Որն է քո սիրած միրգը

Կազմեք պարզ մաթեմաաթիկական խնդիրներ իրենց սիրած մրգերով ըստ դիագրամի։

Հարցրեք երեխաներին, թե նրանք ինչ կանեին, եթե բավականաչափ միրգ չլիներ և ընտրությունը սահմանափակ լիներ։ եթե ինչ որ մեկի նախնտրաշ միրգը չլիներ երեխան ինչ կաներ։ Նա կկիսեր իր միրգը ինչ-որ մեկի հետ եթե եղածը բոլորին չբավականացներ։

Որն է այս վարժության նպատակը։ Այն զարգացնում է երեխաների դիագրամ կազմելու, թվային գրաճանաչության և հաշվելու հմտությունները։

Վարժություն․ Ունեցածը կիսելու ուրիշների հետ

Քննարկեք դեպքեր, երբ ինչ որ բան կիսել եք ինչ-որ մեկի հետ , օգտագործել միասին։ Ինչ էիք զգում այդ ժամանակ։

Քննարկեք դեպքեր, երբ ինչ որ մեկն է ինչ-որ բան կիսել ձեզ հետ կամ տվել՝ միասին օգտագործելու։ Ինչ էիք զգում այդ դեպքում։ Արդյոք դժվար է կիսելը, բաժին հանելը։ Ինչու։ Մեծահասակները միշտ ասում են երեխաններին, որ պետք է ունեցածից ուրիշին տալ։ Արդյոք մեշահասակները տալիս են իրենց ունեցածից մյուսներին։

Միասին պատմություն գրեք այս ամենի մասին։ Որից հետո երեխաները հարցազրույց կիրականացնեն ընտանիքի անդամների հետ արդյոք նրանք օգնել են ուրիշ մարդկանց ։ Դրանց հիման վրա գիրք կազմեք։

Որն է այս վարժության նպատակը։ Այն զարգացնում է երեխաների սոցիալական հմտությունները, սովորում է ճանաչել սեփական հույզերը և զարգացնում է նրանց լեզվական ու ձևավորող գրաճանության հմտությունները։

Առաջարկի և պահանջարկի տեսություն:

  1.  Ինչ է պահանջարկը:

Պահանջարկ— ապրանքների ու ծառայությունների այն քանակն է, որը գնորդները ցանկանում են գնել տվյալ պահին, տվյալ գնով։ Պահանջարկի չափերը որոշվում են գնորդների վճարունակ հնարավորություններով, այսինքն՝ դրամական միջոցների այն գումարով, որով պետք է ապրանքներ գնվեն։

2․ Ներկայացնել պահանջարկի օրենքը:

3․Ինչ է առաջարկը:

Առաջարկ է կոչվում ապրանքների և ծառայությունների այն քանակը, որը պատրաստ են վաճառել արտահանողները որոշակի գնով, որոշակի ծավալով, որոշակի ժամանակահատվածի ընթացքում։

4․Ներկայացնել առաջարկի օրենքը:

Ինչքան բարձր է գինը, այնքան մեծ է արտադրության ծավալը։

5․Պահանջարկի և առաջարկի վրա ազդող գործոնները (գնային, ոչ գնային):

1․ Ուրիշ ապրանքների փոփոխությունը

2․ Ճյուղերի զարգացման հեռանկարները։

3․ Հարկերի և դուրացիաների մակարդակը։

4․ Բնական աղետների , քաղաքական, գործողությունների, պատերազմների ազդեցությունը առաջարկի կրճատման վրա։

6․Ներկայացնել առաջարկի և պահանջարկի կապը:

18.11.2021

Կարդացե՛ք Ջանի Ռոդարիի «Երևակայության քերականության» հատվածը:

2․ Ինքներդ ստեղծեք անհեթեթ հարցեր և փորձեք պատասխանել։

Ինչ կլիներ եթե մարդը չլիներ։
Ինչ կլիներ եթե մարդիկ բոլորը բարի լինեին։
Ինչ կլինի եթե բնությունը աղտոտված լինի։
Ինչ կլիներ եթե բնություն չլիներ։

Ամենաանհեթեթ ու անսպասելի հարցերը 
Երեխաներին ամենաանհեթեթ ու անսպասելի հարցերն են ամենից շատ հետաքրքրում հենց այն պատճառով, որ հետագա աշխատանքը՝ թեմայի զարգացումն արդեն արված հայտնագործության ըմբռնումն ու շարունակումն է:

Թեև, իհարկե, դեպքեր են լինում, երբ թեման, երեխայի անձնական փորձի հետ համընկնելով, շրջապատող իրադրությանը, շրջակայքին համահունչ լինելով, նրան ստիպում է ինքնուրույն մտնելու դրա մեջ, արդեն ծանոթ բովանդակություն ունեցող իրականությանն անսովոր տեսանկյունից մոտենալու:

,,Վարկածը,- գրում է Նովալիսը,- ցանցի է նման. գցի՜ր և վաղ թե ուշ մի բան կբռնես՚: ՙՖանտաստիկ վարկածների,, տեխնիկան ծայրաստիճան պարզ է. այն ՙԻ՞նչ կլիներ, եթե …՚ հարցի ձևն ունի միշտ:
Ինչ կլիներ, եթե…
Հարցադրման համար առաջին պատահած ենթակայի ու ստորոգյալի զուգակցումն էլ հենց այն վարկածն է տալիս, որի վրա կարելի է աշխատել: Օրինակ`
Ի՞նչ կլիներ, եթե քաղաքն սկսեր թռչել:
Ի՞նչ կլիներ, եթե քաղաքը հայտնվեր ծովի մեջտեղում:
Ի՞նչ կլիներ, եթե ձեր դուռը մի կոկորդիլոս թակեր ու պարտքով մի քիչ ուրց խնդրեր:
Ի՞նչ կլիներ, եթե ձեր վերելակն ընկներ երկրագնդի խորքը կամ լուսին թռչեր:
Իհարկե, մեզ ոչինչ չի խանգարում, որ երեխաներին իրականությանը մոտեցնենք նաև առավել լուրջ հարցեր առաջադրելով: Օրինակ՝ ՙԻ՞նչ կլիներ, եթե ամբողջ աշխարհում՝ բևեռից բևեռ, փողը հանկարծ անհետանար՚: Սա միայն մանկական երևակայության զարգացման թեման չէ: Այդուհանդերձ այսպիսիք հատկապես հարմար են երեխաներին, քանի որ նրանք ուժից վեր խնդիրներ լուծել սիրում են: Նրանց համար դա մեծանալու միակ հնարավորությունն է: Իսկ աշխարհում նրանք ամենից շատ շուտ մեծանալ են ձգտում: Սակայն աճելու նրանց իրավունքը միայն խոսքով ենք ընդունում: Ամեն անգամ, երբ ցանկանում են դրանից օգտվել, մեր ողջ իշխանությունը գործի ենք դնում՝ խոչընդոտելու համար:

Լրացուցիչ կրթություն

Ընտրեք ձեր ընկերներից մեկի մի անհեթեթ հարցը և դա դարձնելով վերնագիր՝ ի՞նչ եղավ, երբ․․․գրեք փոքրիկ երևակայական պատմություն։

Դժգոհ ձաքուկը

Լինում է չի լինում մի առյուծ է լինում։ Նա ունենում է երեք փոքրիկ առյուծիկներ ։ Հայրիկ այռուծը գնում էր աշխատանքի հեռախոսով խոսելով գալիս էր տուն կրկին հեռախոսով էր զրուցում ։
-Մի օր Ադել անունով փոքրիկ տղան հարցնում է, հայրիկ՝ ինչու ես այդքան աշխատում։
-Հայրը պատասխանում է, որ չաշխատի չի կարողանա պահել նրանց։
-Տղան հոխորտում է, բացականչելով դու ինձ հետ ժամանակ չես անցկացնում, անգամ երբ գալիս ես տուն զրուցում ես կրկին ։
— Տղաս ի՞նչ է դու դժգոհում ես։
— Այո հայրիկ, երբ է գալու ժամանակը որ ինձ տրամադրես։
— Տղաս շուտով մնաց մի քանի զանգ, որ պետք է կատարեմ և կգամ կգնանք զբոսնելու։ Ադելը նայում է հայրիկին և հեռանում։