14.03.2022

Կենսագրություն 

Եղիշե Չարենցը ծնվել է 1897թմարտի 13-ինԿարսումԵրկար տարիներ Չարենցիծննդյան վայրը գիտնականների և բանասերների վեճի առարկա էրորովհետև նրաթղթերում պահպանվել էր պարսկական մի անձնագիրորտեղ նշված էրոր նա ծնվել էՊարսկաստանի Մակու քաղաքումՉարենցի հայրըԱբգար աղան և մայրըԹեկղի(ԹելլիՄիրզոյանը ունեին չորս որդի և երեք դուստր:

Կարսում նրանց ընտանիքն ապրում է տարբեր թաղամասերում` «Բերդի տակ», Ալեքսանդրովսկայա փողոցումԵրկաթե կամուրջի մոտՍուկափի թաղում և այլուր:

Աբգար աղան առևտրական էրԿարսում ուներ բավականին մեծ խանութ և զբաղվում էրգորգերի առևտրով:

Օգոստոսի 17-ից «կանոնավոր կերպով սկսվում են Զ և Է գումարտակներումհրացանաձգության վարժություններՉարենցը 6-րդ կամավորական գումարտակի 864 զինվորներից 373-րդն էր:

Նա հրաժարվում է սանիտարի պարտականություններից և որպես 2-րդ վաշտիշարքային զինվոր մասնակցում մարտական գործողություններին:

Գումարտակում մեծ թվով հնչակյաններ կայինորի պատճառով այն կոչվում էր«հնչակյան»:

1915թսեպտեմբերի 30-ին գումարտակն սկսում է իր մարտական ուղինՉարենցի հետնույն վաշտում ծառայած զինվոր Թորգոմ Գևորգյանի վկայությամբ գումարտակըառանց կռիվների հասնում է ՎանայնտեղիցԱնգեղ գյուղըորի դիմաց գտնվող Արտոսլեռան մոտ էլ սկսվում են կատաղի կռիվները թուրքերի հետԿամավորականգումարտակն ազատագրում է Նարեկը և ԱղթամարըԱյնուհետևմինչև նոյեմբերամիսը ծանր մարտեր են մղում Ոստանի շրջակայքում

Հետաքրքիր փաստեր

Ինչպե՞ս են սպանել Չարենցին… Փորձագետներից շատերը համոզված ենոր Չարենցիդեմ ծավալված պայքարի գլխավոր դերակատարը բանաստեղծ Գևորգ Աբովն է եղելՆա Չարենցի մասին ասում էր. «Ընկերներմեզ բոլորիս համար պարզ էոր Չարենցնունեցել է նացիոնալիստական ռեակցիոն տրամադրությունդա դաշնակցականկոնցեպցիա է»: Մնացածը հստակ էԵղիշե Չարենցը պիտի դատապարտվեր կալանքի ևմահվան:

Բանաստեղծություններ՝

՞վ կհանդիպիո՞վ կբարեւի




Ո՞վ կհանդիպիո՞վ կբարեւի
Ու՞մ հոգեհամբույր խոսքը կլսեմ
Ու՞մ ուրախացած դեմքը կարեւի՝
Բարեկամական հրճվանքով վսեմ
Ո՞վ կհամբուրիո՞վ կհեկեկա
Ո՞վ կհիանա անսուտ հրճվանքով
ուցե աշխարհումդուրսը մեկը կա
Որ ապրում է իմ անուրախ կյանքով
ուցե իմ սրտումերգերում իմ մութ
Խոսքերում՝ ասված իմ հոգու մասին —
Հեռավոր մեկի անրջանքն եմ սուտ՝
Նետված աշխարհի անսուտ երազին
ուցե՝ ապրելով նրա երազում՝
Երգում եմ նրա տագնապները խոր —
Եվ թվում է ինձ աշխարհի մուժում
Որ ի՛նձ եմ երգումկյանքս մենավոր: — — 
Ողջո՜ւյն քեզանհայտանծանոթ ընկեր
Խաղաղությո՜ւն քեզհեռավոր եղբայր.
— Ողջո՜ւյն ձեզ վաղվա չծնված կյանքեր
— Ես՝ եղբայրորեն ու մտերմաբար՝
Ողջունում եմ ձեզ անցած խավարի
Իմաստունտխուր ժպիտով բարի …

ՀՒՄԱ ՉԳԻՏԵՄ




Հիմա չգիտեմմոռացել եմ ես
Ճամփաները քոՄշուշ ու թախիծ
Մոռացել եմ եսմոռացել է քեզ
Օրերի միգում կուրացած հոգիս
Անցնում ենհոսում օրերը անծայր
Ճամփորդների պես գնում են հեռու
Հիշում եմ միայնոր մի օր անցար
Օրերիս նման— ու ետ չես գալու
Եվ գուցե մի օրմի վերջին գիշեր
Երբ վերջին միգում աչքերս մարին —
Արթնանա հանկարծ անիմաստ մի սեր
Ու աստղը ժպտա մոխրացած քարին

ՄՈՐՍ ՀԱՄԱՐ ԳԱԶԵԼ


Հիշում եմ դեմքը քո ծերմայր իմ անուշ ու անգին
Լույս խորշոմներ ու գծերմայր իմ անուշ ու անգին
Ահա նստած ես տան դեմու կանաչած թթենին
Դեմքիդ ստվեր է գցելմայր իմ անուշ ու անգին
Նստել ես լուռ ու տխուրհին օրերն ես հիշում այն
Որ եկել են ու անցելմայր իմ անուշ ու անգին
Եվ հիշում ես քո որդունոր հեռացել է վաղուց, —
Ո՞ւր է արդյոք հեռացելմայր իմ անուշ ու անգին
Ո՞ւր է արդյոք հիմա նաո՞ղջ է արդյոքթե մեռած
Եվ ի՞նչ դռներ է ծեծելմայր իմ անուշ ու անգին
Եվ երբ հոգնած է եղել, — երբ խաբվել է սիրուց —
Ո՞ւմ գրկում է հեծեծելմայր իմ անուշ ու անգին
Մտորում ես դու տխուր, — օրրում է թթենին
Տխրությունը քո անծիրմայր իմ անուշ ու անգին
Եվ արցունքներ դառնաղի ահա ընկնում են մեկմեկ
Քո ձեռքերի վրա ծերմա՜յր իմ անուշ ու անգին

Անառակ որդիներին

(Դիֆերամբ

Դուքոր վատնեցիք մեր գանձը հետին —

Մեզ թողիք տկլոր ու բոկոտնու խեղճ

Եվ գլուխը մեր թեքեցիք գետին

Եվ նախատինքը մեր դեմքը թրջեց —

Երգում ենք ահա ձեզ փառք ու պատիվ՝

Չորեքթաթ կեցած ձեր կառքի առջև

1929

Անքնություն

Դոփո՛ւմ ենդոփո՛ւմ ենդոփո՛ւմ են ձիերը

Մթի մեջ դոփում ենխփում են պայտերը

Պայտերը խփում ենխփում են հողին.-

Անծա՜յր է գիշերըանհայտ է ուղին

Գնո՜ւմ ենգնո՜ւմ ենգնո՜ւմ են ձիերը

Մոտիկ ենհեռու ենդոփում են պայտերը

Պայտերը դոփում են քունքի՛ս մեջ հիմա.-

Անհա՜յտ է աշխարհը՝ անցում է ու մահ.

Առավոտ



Իմ անցած օրերի պես
Հնացած օրերի պես
Ես արդեն հեռացել եմ
Հնացել եմ ես
Ես արդեն հնացել եմ
Ես արդեն հիմա ծե´ր եմ
Հեռացել ու անցել եմ _
Ծերացել եմ ես
Բայց այս վառ օրերի մեջ
Երբ հողմերն աղմկում են
Աղմկում ու երգում է
Անցած սիրտը իմ.
Ես արդեն հիմա ծե´ր եմ
Ինձ կարծես հմայել են
Եվ իմ իմ սիրտը պահել է
Կրակները հին: _
Ախգիտեմոր այդ դո´ւ ես
Որ այդպես հմայում ես
Հմայում ու նայում ես
Օրերում այս հուր
Դու անուշ կարկաչում ես
Դու կանչող մի հնչյուն ես
Կարկանչում ու կանչում ես
Չգիտեմթե ո՞ւր
Եվ հիմա ես լսում եմ
Որ վերջին երազում իմ
Քո կարոտն սկսկում է
Իմ հոգին հուզել_
Ես կարծես ծերացե´լ եմ.
Ծերացել ու դարձել եմ
ՈՒ նորից երազել եմ
Կարոտանք ու սեր

Թողնել մեկնաբանություն

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s